Rehberin bölümleri
Bir arayüzde aynı bölüme bazen rehber, bazen yardım, bazen bilgi merkezi denmesi okuru yönünü yeniden bulmaya zorlayabilir. Farklı sözcükler kullanmak metni zenginleştirebilir; ancak gezinme etiketinde çeşitlilik her zaman yarar sağlamaz. Kurmaca bir kulüp sitesinin küçük adlandırma dosyasını oluşturalım.
Aynı hedefi izleyin
Üst menüde Katılım, ana sayfada Bize katıl, alt bölümde Üyelik bilgileri bağlantıları olsun. Üçü de aynı sayfaya gidiyorsa bağlam içinde anlaşılabilir; fakat kullanıcı üçünün farklı işlemler olduğunu düşünebilir. Özellikle birinde başvuru formu, diğerinde yalnız açıklama bekleyebilir.
Önce hedef sayfanın işini belirleyin. Sayfa katılım şartlarını açıklayıp forma yönlendiriyorsa Katılım bilgileri etiketi uygun bir ortak ad olabilir. Doğrudan işlem başlatan düğmede Başvuru formunu aç gibi eylem belirten bir ad kullanılabilir. Tutarlılık, bütün bağlantıları körlemesine aynı kelimeye çevirmek değildir; aynı hedef ve işlev için öngörülebilir dil kurmaktır.
Küçük bir terim listesi
Bir dosyada tercih edilen adı, kapsadığı işi ve kaçınılacak belirsiz adları kaydedin. Örneğin Duyurular: tarihli kulüp haberleri; Rehberler: kalıcı kullanım açıklamaları. Bu ayrım yazarlara hangi içeriği nereye koyacaklarını da gösterir.
Adlandırma kararı, sayfaların gerçekte farklı olmasını gizlememeli. Yardım sayfasıyla başvuru formunu aynı etiketle sunarsanız tutarlı görünen ama yönlendirmeyen bir yapı oluşur. Önce bilgi mimarisini, sonra kelimeyi düşünün. Okurun görevini tamamlayıp tamamlamadığı, etiketin şık görünmesinden daha somut bir ölçüttür.
Etiketi hedef sayfa olmadan okuyun
Bir bağlantı listesinde Keşfet, Devam, Başla ve Ayrıntılar yazsın. Her biri farklı bağlamda çalışabilir ama liste tek başına hedefleri ayırmaz. Rehberleri keşfet, başvuruya devam et veya oyun turunu başlat gibi daha belirgin etiketler, doğru hedefle eşleşirse yararlı olabilir.
Bu örneklerde yalnız fiil eklemek yetmez. Başla düğmesi bir açıklama sayfasına gidiyorsa kullanıcı doğrudan işlem bekleyebilir. Etiketin vaat ettiği eylemle gerçek hedef aynı olmalı. Küçük bir denemede kişiye bağlantıyı göstermeden önce etiketi okuyun ve nereye gideceğini sorun; sonra hedefle karşılaştırın. Beklenti farklarını kaydedin. Amaç bütün kullanıcılardan tek cümle almak değil, tekrar eden yanlış beklentileri bulmaktır. Bir adlandırma dosyası bu geri bildirimle güncellenebilir; yalnız yazarın beğenisine dayanmak zorunda değildir.
Kendiniz deneyin: üç kontrol sorusu
Önce kendi cevabınızı yazın; sonra çözümü açıp gerekçenizle karşılaştırın.
1. Her bağlantıya Buraya tıklayın yazmak tutarlı mı?
Çözümü ve gerekçeyi göster
Yüzeyde aynı olsa da hedefi açıklamaz. Tutarlılık tek başına yeterli değildir; etiket ayırt edici de olmalı.
2. Aynı hedefe giden iki etiket hiçbir zaman farklı olamaz mı?
Çözümü ve gerekçeyi göster
Olabilir. Bağlam ve eylem farklıysa değişebilir; ancak kullanıcıda farklı hedef beklentisi yaratıp yaratmadığı sınanmalı.
3. Terim listesi neden yalnız yazım denetimi değildir?
Çözümü ve gerekçeyi göster
Bir adın hangi içerik ve işlemi kapsadığını da belirler. Anlam ve görev tutarlılığını korur.
Çalışmadan sonra
Etiketleri sayfadan bağımsız bir liste halinde okuyun. Her birinin nereye götüreceğini tahmin edemiyorsanız bağlam fazla yük taşıyor olabilir. Küçük ve tutarlı bir sözlük, okurun her ekranda site dilini yeniden öğrenmesini önler.
Konuyu genişletmek için Adil Kelime Sorusu Hazırlama: Tanım, Alternatif Cevap ve Düzeltme Dosyası rehberine geçebilirsiniz.
Hamdi Sarıkaya, Kelime Rotası’nın yayın sorumlusudur. Site, soru havuzu ve kullanıcı geri bildirimleri bu yayın sorumluluğu altında yönetilir.
Yayın ilkelerimiz