Rehberin bölümleri
Bir kelime sorusu, cevabı tanımın içinde başka ekle tekrar ediyorsa bilgiyi değil göz taramasını ölçebilir. Ancak her ortak harf dizisi de kusur değildir. Bu çalışmada cevabı doğrudan söyleme, aynı kökle ipucu verme ve rastlantısal ses benzerliğini ayıracağız. Örnekler sitenin canlı soruları değil, düzenleme için yazılmış taslaklardır.
Üç taslaktaki fark
Cevap gözlem iken Gözlem yaparak bilgi edinme işi tanımı döngüseldir; açıklanacak sözcüğü içerir. Cevap yazıcı iken Yazı basan aygıt tanımı aynı kökü kullanır, ancak sözcüğü aynen söylemez. Bunun uygunluğu sorunun hedeflediği beceriye bağlıdır: Yapım ekini fark etmek isteniyorsa anlamlı olabilir; bağımsız kavram hatırlama isteniyorsa ipucu fazla güçlü olabilir.
Cevap liman iken Gemilerin yanaştığı korunaklı yer tanımında böyle bir tekrar yoktur. Tanımdaki başka sözcüklerle birkaç harfin ortak olması, kendiliğinden cevap sızdırma değildir. Denetim yalnız metin içinde aynı diziyi arayan basit bir kontrole bırakılamaz.
Düzeltirken bilgiyi kaybetmeyin
Gözlem için Bir durumu dikkatle inceleyerek bilgi edinme süreci taslağı düşünülebilir. Ancak bu geniş anlatım başka cevaplar da çağrıştırabilir; soru bağlamı ve hedef anlam yeniden sınanmalıdır. Cevap tekrarını kaldırmak tek başına iyi tanım üretmez.
Yazıcı için Bilgisayardaki belgeyi kâğıda aktaran aygıt denildiğinde işlev daha görünür olur. Buna karşılık Her evde bulunan aygıt ifadesi hem tartışmalı bir genelleme yapar hem cevabı ayırmaz. Düzenlemenin amacı tanımı gizemli hale getirmek değil, cevabı doğrudan söylemeden onu seçtiren özelliği korumaktır.
Düzeltmeyi kör denemeyle karşılaştırın
Eski ve yeni tanımı farklı iki kâğıda yazın; beklenen cevabı göstermeyin. Bir okurdan hangi kelimeyi düşündüğünü ve tanımdaki hangi parçanın yardım ettiğini söylemesini isteyin. Eski sürümde cevabın kökü doğrudan fark ediliyorsa bu not düşülebilir. Yeni sürümde çok sayıda başka aday çıkıyorsa düzeltme yeni bir belirsizlik yaratmış olabilir.
Küçük denemenin amacı başarı oranını bilimsel sonuç gibi sunmak değildir. Metindeki sorunun türünü görmektir. Daha az kişi bildi diye yeni sürümü otomatik daha iyi saymayın. Aynı şekilde daha çok kişi bildi diye eski sürümü kusursuz ilan etmeyin. Cevabın hangi bilgiyle bulunduğu, yalnız doğru sayısından daha açıklayıcı olabilir. Son karar kaydında tekrar kaldırıldı ve ayırıcı özellik korundu cümlelerini ayrı ayrı gerekçelendirin.
Kendiniz deneyin: üç kontrol sorusu
Önce kendi cevabınızı yazın; sonra çözümü açıp gerekçenizle karşılaştırın.
1. Cevap süzgeç, tanım Süzmek için kullanılan araç. Kesinlikle hatalı mı?
Çözümü ve gerekçeyi göster
Kesin hüküm için amaç bilinmeli. Aynı kök güçlü ipucu verir; ayrıca araç çok geniştir. Delikli yapı ve ayırma işlevi açıklanarak soru iyileştirilebilir.
2. Cevap içinde tanımdaki iki harf geçmesi sorun mu?
Çözümü ve gerekçeyi göster
Hayır. Harf ortaklığıyla anlamı ve kökü ele veren tekrar aynı denetim değildir.
3. Düzeltmeden sonra yalnız zorluk arttıysa soru iyileşmiş midir?
Çözümü ve gerekçeyi göster
Şart değil. Ayırıcı bilgi de silinmişse soru zorlaşırken belirsizleşmiş olabilir.
Çalışmadan sonra
Düzenleme kaydında yalnız eski ve yeni tanımı değil neden değiştiğini de yazın. Böylece bir sonraki editör, kolaylık sorunuyla anlam belirsizliğini birbirine karıştırmadan aynı ölçütü uygulayabilir.
Konuyu genişletmek için Adil Kelime Sorusu Hazırlama: Tanım, Alternatif Cevap ve Düzeltme Dosyası rehberine geçebilirsiniz.
Hamdi Sarıkaya, Kelime Rotası’nın yayın sorumlusudur. Site, soru havuzu ve kullanıcı geri bildirimleri bu yayın sorumluluğu altında yönetilir.
Yayın ilkelerimiz