Rehberin bölümleri
Hata oluştu cümlesi bir şeylerin yolunda gitmediğini bildirir ama kullanıcının ne yapabileceğini söylemez. İyi hata metni suçlayıcı olmadan durumu açıklar ve gerçekten uygulanabilir bir sonraki adım sunar. Bu yazı canlı sistemde yeni bir özellik vaat etmez; kurmaca bir kayıt formunun metinlerini düzenleme çalışmasıdır.
Üç parçalı inceleme
Taslak mesaj: Geçersiz giriş. Burada hangi alanın yanlış olduğu, beklenen biçim ve düzeltme yolu belirsizdir. Tarih alanında sorun varsa Tarihi gün/ay/yıl biçiminde yazın; örneğin 18/10/2026 daha somuttur. Ancak arayüz gerçekte farklı biçim bekliyorsa bu mesaj da yanlış yönlendirir.
Önce hatanın gerçekten bilinen nedenini yazın. Sonra kullanıcı tarafından düzeltilebilir kısmı gösterin. Son olarak verinin kaydedilip kaydedilmediği önemliyse bunu açık belirtin. Kayıt tamamlandı mı sorusunu yanıtsız bırakmak, aynı işlemin tekrar tekrar denenmesine yol açabilir.
Bilinmeyen nedeni uydurmayın
Sunucu yanıt vermediğinde Şifreniz yanlış yazmak hatayı kullanıcıya yükler ve yanlış düzeltmeye yöneltir. Neden kesin bilinmiyorsa İşlem tamamlanamadı; biraz sonra yeniden deneyin gibi sınırlı bir açıklama daha dürüst olabilir. Yeniden denemenin aynı işlemi iki kez oluşturma ihtimali varsa ürün davranışı ayrıca düşünülmelidir.
Teknik ayrıntının hepsi kullanıcıya gerekli değildir. Bir hata kodu destek için yararlı olabilir; ancak kod tek başına yapılacak işi açıklamaz. Metnin amacı sistemi teşhir etmek veya kullanıcıyı korkutmak değil, mevcut durumda güvenilir bir sonraki adımı göstermektir.
Başarı mesajını hata mesajından ayırın
Form gönderildikten sonra İşlem alındı yazısı görünsün. Bu ifade başvurunun kaydedildiğini mi, yalnız isteğin sunucuya ulaştığını mı anlatıyor? Sistem davranışı bilinmeden daha kesin bir başarı cümlesi yazılamaz. Metni iyileştirmek için önce ürünün hangi aşamada olduğunu öğrenmek gerekir.
Kurmaca formda kayıt gerçekten tamamlandıysa Başvurunuz kaydedildi. Onay durumunu bu sayfadan izleyebilirsiniz gibi bir mesaj düşünülebilir; izleme özelliği yoksa ikinci cümle eklenmemeli. Başvurunuz onaylandı demek ise kayıtla değerlendirme sonucunu karıştırır. Bu ayrım hata metinlerinde de geçerlidir: Gönderim başarısız oldu ile başvuru reddedildi farklı olaylardır. Kullanıcıya sonraki adımı söylerken mevcut durumun doğru adını kullanın. Açıklık, sistemde olmayan bir işlevi vaat etmekle sağlanamaz.
Kendiniz deneyin: üç kontrol sorusu
Önce kendi cevabınızı yazın; sonra çözümü açıp gerekçenizle karşılaştırın.
1. Yanlış yaptınız neden zayıf bir mesaj?
Çözümü ve gerekçeyi göster
Alanı ve çözümü söylemez; kullanıcıyı gereksiz yere suçlar. Hatanın sistemden kaynaklanma olasılığını da yok sayar.
2. Her hata için Yeniden deneyin yazılabilir mi?
Çözümü ve gerekçeyi göster
Hayır. Aynı veriyi değiştirmeden denemek sorunu çözmeyebilir. Gerçek hata türüne uygun yönlendirme gerekir.
3. Örnek tarih vermek tek başına yeterli mi?
Çözümü ve gerekçeyi göster
Beklenen biçimle uyumluysa yardımcıdır. Alan adı ve sorunun ne olduğu da anlaşılmalı.
Çalışmadan sonra
Bir hata mesajını okuduktan sonra kullanıcının tek bir somut hareket söyleyip söyleyemediğini kontrol edin. Söyleyemiyorsa metin yalnız durum bildiriyor olabilir. Açık yönlendirme, daha fazla teknik sözcük kullanmaktan daha yararlıdır.
Konuyu genişletmek için Adil Kelime Sorusu Hazırlama: Tanım, Alternatif Cevap ve Düzeltme Dosyası rehberine geçebilirsiniz.
Hamdi Sarıkaya, Kelime Rotası’nın yayın sorumlusudur. Site, soru havuzu ve kullanıcı geri bildirimleri bu yayın sorumluluğu altında yönetilir.
Yayın ilkelerimiz