Rehberin bölümleri
Aynı sözcüğün tekrarlanması her zaman anlatım kusuru değildir. Bazen belirsiz zamiri önler, bazen önemli bir koşulu hatırlatır. Buna karşılık aynı bilgiyi farklı kelimelerle yeniden söylemek metni uzatabilir. Bir etkinlik hatırlatmasında sözcük tekrarını ve bilgi tekrarını ayrı inceleyelim.
İki tekrar türü
Taslak: Kayıt için önceden başvuru yapmanız gerekmektedir. Başvurunuzu etkinlikten önce iletmeniz zorunludur. Başvuru formu danışmadadır.
İlk iki cümle, ek bir son tarih veya farklı işlem belirtmiyorsa büyük ölçüde aynı bilgiyi tekrar eder. İkinci cümleyi kaldırmak mümkün olabilir. Üçüncü cümlede başvuru kelimesinin yeniden bulunması ise yeni bilgi taşır: Formun yerini söyler. Yalnız kelime sayımına bakan bir düzenleyici yararlı cümleyi de gereksiz sanabilir.
Tekrarı silince ne oluyor?
Kısa sürüm: Etkinliğe katılmak için önceden başvurun. Başvuru formu danışmadadır. Bu metin daha açıktır; ancak önceden sözü hâlâ kesin son tarih vermez. Eğer son tarih biliniyorsa cuma 17.00'ye kadar gibi bir ifade eklenebilir. Bilinmiyorsa editör bunu kendisi belirleyemez.
Başvuru formu ile izin formu birlikte anılıyorsa her ikisine de form demek karışıklık yaratabilir. Bu durumda başvuru formu ifadesini tekrar etmek daha yararlıdır. Akıcılık adına her tekrarı eş anlamlıyla değiştirmek de terim tutarlılığını bozabilir. Tekrarın işlevi, yalnız kulağa nasıl geldiğinden daha önemlidir.
Tekrarı zamirle değiştirince yeni belirsizlik
Başvuru formunu izin formuna ekleyin. Başvuru formunu danışmaya teslim edin cümlelerinde başvuru formu tekrar eder. İkinci cümleyi Onu danışmaya teslim edin diye değiştirirseniz onu sözü en yakın izin formuna da bağlanabilir. Tekrarı azaltma girişimi yeni bir sorun yaratır.
Daha açık sürüm iki form birlikte teslim edilecekse Birleştirdiğiniz iki formu danışmaya teslim edin olabilir. Yalnız başvuru formu teslim edilecekse adını tekrar etmek gerekir. Ancak ilk metnin amacı bilinmeden iki formu birlikte teslim etme kararı eklenemez. Bu örnek, kelime çeşitliliğinin her zaman açıklık sağlamadığını gösterir. Özellikle çok benzer adlar taşıyan belgelerde tekrar, okurun hangi nesneden söz edildiğini izlemesine yardım eder. Düzenlemeyi kulağa hoş gelme ölçütüyle sınırlamayın; uygulama sonucunu da sınayın.
Kendiniz deneyin: üç kontrol sorusu
Önce kendi cevabınızı yazın; sonra çözümü açıp gerekçenizle karşılaştırın.
1. Aynı kelime iki kez geçti diye biri mutlaka silinmeli mi?
Çözümü ve gerekçeyi göster
Hayır. İkinci kullanım yeni ilişki kurabilir veya hangi nesnenin kastedildiğini açık tutabilir.
2. Önceden başvurun sözü son tarihi tam belirler mi?
Çözümü ve gerekçeyi göster
Hayır. Etkinlikten önce olduğunu söyler ama son gün ve saati açıklamaz.
3. Her tekrar farklı bir sözcükle değiştirilmeli mi?
Çözümü ve gerekçeyi göster
Hayır. Özellikle adlandırılmış formlar ve teknik terimlerde tutarlı tekrar anlaşılmayı kolaylaştırabilir.
Çalışmadan sonra
Bir cümleyi silmeden önce metinden hangi bilginin kaybolduğunu yazın. Hiçbir yeni bilgi kaybolmuyorsa silme güçlü bir adaydır. Fakat referans, koşul veya vurgu kayboluyorsa tekrarın görevi yeniden düşünülmelidir.
Konuyu genişletmek için Sözlükle Anlam Çözümleme: Eş Anlamlılık, Bağlam ve Çok Anlamlı Kelimeler rehberine geçebilirsiniz.
Hamdi Sarıkaya, Kelime Rotası’nın yayın sorumlusudur. Site, soru havuzu ve kullanıcı geri bildirimleri bu yayın sorumluluğu altında yönetilir.
Yayın ilkelerimiz