Rehberin bölümleri
Her kelime etkinliğinin tek cevabı olmak zorunda değildir. Bir kategoriye örnek üretme çalışmasında birden fazla doğru cevap, sorunun kusuru değil amacı olabilir. Sorun, açık uçlu görevin tek cevaplıymış gibi puanlanmasıdır. Evde veya kulüpte uygulanabilecek bir atölyede sınırı ve değerlendirmeyi nasıl kurabileceğimize bakalım.
Görevi açık söyleyin
Kâğıda Sıvı taşımada kullanılabilecek üç farklı nesne yazın yönergesini koyun. Fincan, şişe, kova gibi cevaplar beklenebilir; ancak başka makul örnekler de vardır. Burada yazarın zihnindeki üçlüyü aynen bulmak gerekmiyor. Cevabın işlevle ilişkisi açıklanabilmelidir.
Plastik poşet diyen biri, sızdırmayan uygun bir poşeti düşünmüş olabilir. Bu yanıtı hemen reddetmek yerine hangi koşulda işe yarayacağını sorun. Kategori sınırı çok geniş kalıyorsa yönergeyi Sıvı taşımak için üretilmiş kaplar diye daraltabilirsiniz. Bu değişiklik önceki yönergeden daha farklı bir görev kurar; geriye dönük ceza nedeni yapılmamalıdır.
Puan yerine gerekçe de toplayın
Her cevap için bir cümlelik açıklama istenebilir: Şişe, ağzı kapatılabildiği için sıvıyı taşımaya elverişlidir. Böylece yalnız nesne adı değil işlev bilgisi de görünür olur. Ancak bu atölye sitenin resmi puan kuralı değildir; kâğıt üstünde ayrı etkinliktir.
Değerlendirme ölçütünü önceden belirleyin: Kategoriye uygunluk, örneklerin birbirinden farklılığı ve açıklamanın tutarlılığı. Çok özgün olduğu için işlevsiz bir yanıtı kabul etmek veya sıradan olduğu için doğru örneği reddetmek ölçütü bozar. Özgünlük, uygunluğun yerine geçmez.
Bir gerekçeyi kabul etmek ne demektir?
Sıvı taşımada kullanılacak nesne olarak delikli sepet yazıldığını düşünün. Oyuncu İçine kapalı şişeler koyarım diyebilir. Bu cevap sıvıyı doğrudan tutan kap ölçütüne uymaz, ama sıvı taşıyan kapları taşıma ölçütüne uyabilir. Yönergenin hangi ilişkiyi istediği burada belirleyicidir.
Doğrudan sıvı tutabilen kaplar yazın diye daraltırsanız delikli sepet elenir. Geniş işlev sorusunda ise gerekçeyi tartışabilirsiniz. Önemli olan kuralı cevabı gördükten sonra değiştirmemektir. Etkinlikte sınır örneklerini kaydedip sonraki sürümün yönergesini iyileştirin. Böyle bir kayıt, beklenmeyen cevabı sorun çıkarma olarak görmek yerine tasarım hakkında bilgiye dönüştürür. Her açıklamayı kabul etmek zorunda değilsiniz; fakat reddetme gerekçesi önceden belirlenen ölçüte dayanmalıdır.
Kendiniz deneyin: üç kontrol sorusu
Önce kendi cevabınızı yazın; sonra çözümü açıp gerekçenizle karşılaştırın.
1. Üç renk yazın sorusunun tek cevap anahtarı olur mu?
Çözümü ve gerekçeyi göster
Tek bir üçlü zorunlu değildir. Kabul edilen renk adları ve farklılık şartı üzerinden değerlendirilir.
2. Kova ve kırmızı kova iki farklı örnek sayılmalı mı?
Çözümü ve gerekçeyi göster
Nesne türü çeşitliliği isteniyorsa hayır. Yönergede farklılığın hangi düzeyde arandığı belirtilmeli.
3. Beklenmeyen cevap her zaman yanlış mı?
Çözümü ve gerekçeyi göster
Hayır. Ölçüte uyuyorsa kabul edilebilir. Beklentiyle doğruluk aynı şey değildir.
Çalışmadan sonra
Açık uçlu etkinlikte cevap anahtarı yerine kabul ölçütü ve örnek gerekçeler hazırlayın. Bu yaklaşım, oyuncunun yalnız yazarın düşündüğünü tahmin etmesini değil kendi cevabını açıklamasını sağlar. Tartışma da kişisel beğeniden somut ölçüte taşınır.
Konuyu genişletmek için Kelime Rotası Oyun Rehberi: İlk Tur, Yardımlar ve Karar Verme rehberine geçebilirsiniz.
Hamdi Sarıkaya, Kelime Rotası’nın yayın sorumlusudur. Site, soru havuzu ve kullanıcı geri bildirimleri bu yayın sorumluluğu altında yönetilir.
Yayın ilkelerimiz