Rehberin bölümleri
Harflerden kelime üretme etkinliklerinde en temel kural bazen söylenmeden bırakılır: Bir harf kartı bir kez mi kullanılacak, yoksa harf türü sınırsız mı sayılacak? Bu yazı Kelime Rotası'nın tanımdan cevap bulma turuna yeni kural eklemiyor. Evde kâğıt kartlarla kurulabilecek ayrı bir harf havuzu alıştırmasının yönergesini ve çözümünü gösteriyor.
Harf türü ile kart sayısı
Masada A, A, K, L, E kartları olsun. Her kart en fazla bir kez kullanılacaksa kale yazılabilir; bir A kartı artar. Kalan A ikinci bir kelimede yeniden kullanılabilir mi sorusu, tur kuralına bağlıdır. Her kelimeden sonra kartlar havuza dönüyorsa evet; bütün tur boyunca tüketiliyorsa hayır.
Lale sözcüğü için iki L gerekir. Havuzda yalnız bir L bulunduğu için, sözcükteki bütün harf türleri havuzda görünse bile lale üretilemez. Harfleri bir küme gibi yalnız var veya yok diye görmek tekrar sayısını kaçırır. Bu etkinlikte her harfin kaç kartla temsil edildiği önemlidir.
Yönergeyi tam yazın
Örnek yönerge: Her denemede kartların her birini en fazla bir kez kullanın. Bütün kartları kullanmak zorunda değilsiniz. Deneme bitince kartlar havuza geri döner. Sözcüğün kabulü için önceden belirlenen sözlüğü kullanın.
Bu metin tekrar sınırını, bütün kartları tüketme zorunluluğunu ve denemeler arası durumu açıklar. Özel adlar veya çekimli biçimler kabul edilecekse ayrıca belirtilir. Oyundan sonra oyuncunun sözcüğünü reddetmek için yeni bir kural üretmek yerine sınırları başlangıçta yazmak daha adildir.
Havuzu genişletince ne değişir?
İlk havuza bir L daha ekleyelim: A, A, K, L, L, E. Artık lale kurulabilir; iki L ayrı kartlarla karşılanır. Kale de hâlâ mümkündür. Yeni kart eklemek önceki geçerli sözcükleri kendiliğinden geçersiz yapmaz. Ancak bütün kartları kullanma şartı getirirseniz görev değişir ve kale artık tek başına yeterli olmaz.
Bu iki değişikliği ayrı turlarda deneyin. Önce yalnız harf sayısını, sonra yalnız bütün kartları tüketme şartını değiştirin. Birden çok kuralı aynı anda değiştirirseniz hangi değişikliğin sonucu etkilediğini görmek zorlaşır. Etkinlik sonunda her sözcüğün harflerini havuzdaki kartlarla eşleştirin; kullanılan karta küçük işaret koyun. Böylece aynı kartın fark etmeden iki kez sayılması önlenir. Sözcük bilgisiyle kaynak kısıtı ayrı ama birlikte gereken iki koşul olarak görünür olur.
Kendiniz deneyin: üç kontrol sorusu
Önce kendi cevabınızı yazın; sonra çözümü açıp gerekçenizle karşılaştırın.
1. A, A, K, L, E havuzundan kale yapılır mı?
Çözümü ve gerekçeyi göster
Evet. K, A, L ve E kartlarının her biri bir kez kullanılır; ikinci A zorunlu değildir.
2. Aynı havuzdan lale yapılır mı?
Çözümü ve gerekçeyi göster
Bu kuralla hayır. İki L gerekir, havuzda bir L vardır.
3. A, N, A havuzunda ana için kaç kart kullanılır?
Çözümü ve gerekçeyi göster
Üç. A harfi iki ayrı konumda bulunduğundan iki A kartı gerekir; aynı kart iki kez sayılmaz.
Çalışmadan sonra
Harf havuzu oyununda anlaşmazlık çıktığında önce sözcüğü değil kartların kullanım kuralını kontrol edin. Sözcüğün sözlükte bulunması ile verilen kartlardan kurulabilmesi iki ayrı koşuldur. İkisini de sağlayan cevaplar kabul edilmelidir.
Konuyu genişletmek için Kelime Rotası Oyun Rehberi: İlk Tur, Yardımlar ve Karar Verme rehberine geçebilirsiniz.
Hamdi Sarıkaya, Kelime Rotası’nın yayın sorumlusudur. Site, soru havuzu ve kullanıcı geri bildirimleri bu yayın sorumluluğu altında yönetilir.
Yayın ilkelerimiz